Cover-High copy

بدونِ تَصویر | در بابِ گرافیک ایران -۲

نگاه شخصی یا نیاز اجتماعی (اثر یا کالای گرافیکی؟)

موضوع: آسیب شناسی گرافیک امروز ایران

امین شاهد

خاصیت یک “اثر هنری” را تک نسخه یا محدودیت تیراژ آن در تعداد اندک تعیین می کند و دیگر این که اثر هنری به نیت تکثیر و تولید و بنا بر یک سفارش بیرونی ساخته نمی شود. اما در پدید آوردن یک کالای گرافیکی کاملن برعکس عمل می شود. پس از آنجا که تولید یک محصول یا کالای گرافیکی وابسته به سفارش و تکثیر آن است، نمی توانیم آن را یک “اثر” بنامیم. از طرفی طراح گرافیک باید با در نظر گرفتن موضوع، شناخت و سلیقه ی مخاطب و رعایت فاکتورهایی دست به طراحی بزند که نگاه و نگرش شخصی او تنها در بخش اندکی از کار دخیل می شود. پا فشاری طراح گرافیک برای به ثبت رساندن یک شیوه ی خاص خویش موجب در جا زدن او و عدم توانایی در به وجود آوردن یک کالای گرافیکی مورد نیاز از جانب سفارش دهنده خواهد بود.
طراح گرافیک از ابتدا باید بپذیرد که هم چون یک پزشک، سفارش دهنده را مانند بیماری ببیند که برای معالجه و دریافت بهترین راه کار نزد او می آید و اوست که با تشخیص درست و توانایی در ارائه ی راه کارهای مختلف به بیمار بصری یا سفارش دهنده کمک می کند تا مسیر صحیح را طی کرده و به نتیجه ی مطلوب برسد.
بازار امروز محصولات گرافیک ایران اما همچنان دچار نگرش های شخصی و سلیقه ای طراحان گرافیک است که هر کدام با پافشاری ویژه ی خود سعی در به کرسی نشاندنِ سبک و سیاق طراحی و از طرفی بی هویت نمودنِ مفهوم و ساز و کار اصلی “طراحی گرافیک” در جامعه را دارند.
همه ی ما تا به امروز بارها با واژه ی آشنایی زدایی برخورد کرده ایم. واژه ای با مفهومی ورای معنای ظاهری آن. آشنایی زدایی به معنی زدودن کامل رسوم و آداب و فرهنگ رایج در اطراف ما نبوده و نیست. شاید معنای نزدیک واژه ی Deconstruction را در زبان فارسی ساختار شکنی یا قالب شکنی معنا کنیم. و در این میان، طراحان ما بیش از آن که به سمتِ بیانی تصویری و شیوا گرایش داشته باشند، تَبِ قالب شکنی و ساختارشکنی در آنها بالا گرفته است. چنان که گاهی اصول ابتدایی در ساختار به وجود آوردن یک محصول گرافیکی را رعایت نمی کنند. از آن جمله اند: انتخاب و اندازه ی نامتجانس حروف، عدم تناسب اُبژه با سطح، ترکیب بندی نامناسب عناصر بکار گرفته شده با نوع سفارش و …
با نگاهی دقیق و روشن باید بپذیریم که اثر هنری می تواند سفارشی برای آینده باشد، یا از گذشته به یادگار مانده باشد. به عنوان مثال یک قطعه ی موسیقی می تواند پس از سال ها مطرح شود یا هم چنین یک اثر نقاشی، چرا که سفارش دهنده، خالق اثر است و اوست که تصمیم می گیرد در چه زمانی اثرش را مطرح کند و یا بنا بر دلایل مختلف تاریخی، پس از سال ها کشف و دیده شود. اما طراح گرافیک موظف است برای نیازهای امروز محصول خود را طراحی کند. نیازهایی که مدام در حال دگرگون شدن هستند و هر لحظه بر سرعت این دگرگونی افزوده می شود و اگر او به تغییر پایبند نباشد از دگرگونی های لحظه به لحظه ی اجتماع عقب مانده است.
و در نهایت در این که یک طراح گرافیک می تواند در ارتقای سطح سلیقه ی بصری و رفتاری جامعه نقشی اساسی داشته باشد، شکی نیست. اما نباید این نقش راهبردی کاملن یک نگرش شخصی باشد. او باید تشخیص بدهد که برای ایجاد یک محصول از چه هنری، چه میزان خلاقیتی و چه مهارتی باید بهره ببرد…

ادامه در فصل سوم: شیوه های رایج در طراحی گرافیک ایران

لینک فصل اول

 

One thought on “بدونِ تَصویر | در بابِ گرافیک ایران -۲”

  1. با سلام.
    توضیحاتون خوب و کامل بود اما گرافیک امروز با چیزی که چند سال پیش بوده خیلی متفاوته و خیلی پیچیدتر شده احساس من اینطور
    اگر ممکنه در مورد نیاز های گرافیک امروز توضیجح بدین

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>